Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków, w skrócie CEEB, to system, który ma na celu zebranie kompleksowych danych o wszystkich źródłach ciepła i spalania paliw w polskich budynkach. Głównym celem jest walka ze smogiem oraz wspieranie programów wymiany starych, nieefektywnych kotłów na nowoczesne i ekologiczne rozwiązania. Często pojawia się jednak pytanie, czy jako właściciel mieszkania w bloku muszę składać deklarację do CEEB. Ta kwestia bywa myląca, ponieważ przepisy mogą być różnie interpretowane, a obowiązki właściciela domu jednorodzinnego znacząco różnią się od obowiązków mieszkańca budynku wielorodzinnego.
Kluczowa różnica w obowiązkach dotyczących CEEB polega na tym, kto jest faktycznym dysponentem systemu ogrzewania. W przypadku domu jednorodzinnego, to właściciel jest odpowiedzialny za jego ogrzewanie i tym samym za zgłoszenie źródła ciepła do CEEB. Sytuacja wygląda inaczej w budynkach wielorodzinnych, gdzie zarządzanie systemem ogrzewania często leży po stronie zarządcy nieruchomości, co wymaga precyzyjnego wyjaśnienia.
Kto zgłasza CEEB w bloku: Właściciel czy zarządca?
W przypadku budynków wielorodzinnych, takich jak bloki mieszkalne czy kamienice, zasadniczo obowiązek złożenia deklaracji do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków spoczywa na zarządcy nieruchomości. Dotyczy to zarówno spółdzielni mieszkaniowych, jak i wspólnot mieszkaniowych. Oznacza to, że jako właściciel pojedynczego mieszkania nie musisz składać deklaracji za cały budynek tym zajmuje się podmiot zarządzający.
Jeśli Twoje mieszkanie jest ogrzewane w standardowy sposób, czyli z miejskiej sieci ciepłowniczej lub ze wspólnej, budynkowej kotłowni, to nie masz żadnych indywidualnych obowiązków związanych ze składaniem deklaracji do CEEB. W takiej sytuacji zarządca nieruchomości jest odpowiedzialny za zgłoszenie tego wspólnego źródła ciepła do systemu. Możesz spać spokojnie Twój obowiązek został już wypełniony przez administrację.
Chociaż obowiązek składania deklaracji leży po stronie zarządcy, warto upewnić się, że wszystko zostało poprawnie zgłoszone. Możesz to zrobić, kontaktując się bezpośrednio z administracją swojej spółdzielni mieszkaniowej lub zarządem wspólnoty. Zapytaj o potwierdzenie złożenia deklaracji dla budynku lub o informację, czy wspólne źródło ciepła zostało prawidłowo zarejestrowane w CEEB. Taka proaktywność pozwoli Ci uniknąć ewentualnych nieporozumień.
Indywidualne zgłoszenie CEEB: Kiedy właściciel mieszkania musi działać sam?
Istnieją jednak sytuacje, w których nawet jako mieszkaniec bloku będziesz zobowiązany do samodzielnego złożenia deklaracji CEEB. Dotyczy to przede wszystkim sytuacji, gdy w Twoim mieszkaniu znajduje się i jest eksploatowane indywidualne źródło ciepła. Przykłady to popularne kominki, "kozy" (czyli wolnostojące piece na paliwo stałe) czy piece kaflowe. Pamiętaj, że taka deklaracja dotyczy wyłącznie tego konkretnego, prywatnego źródła ciepła w Twoim lokalu, a nie całego systemu ogrzewania budynku.
Kolejnym scenariuszem, który wymaga od Ciebie indywidualnego działania, jest posiadanie indywidualnego pieca gazowego w mieszkaniu. Najczęściej są to piece dwufunkcyjne, które służą zarówno do ogrzewania pomieszczeń, jak i do podgrzewania ciepłej wody użytkowej. Ważne jest, aby odróżnić je od zwykłych podgrzewaczy wody zasilanych gazem, które nie służą do ogrzewania mieszkania te ostatnie nie wymagają osobnego zgłoszenia w CEEB.
Jeśli posiadasz jedno z wymienionych indywidualnych źródeł ciepła, podczas składania deklaracji CEEB będziesz musiał podać kilka kluczowych informacji:
- Typ źródła ciepła: np. kominek, piec gazowy, koza.
- Rodzaj spalanego paliwa: np. drewno, węgiel, gaz ziemny.
- Data uruchomienia źródła ciepła: jest to istotne dla określenia terminu złożenia deklaracji.
Jak i gdzie złożyć deklarację CEEB, jeśli to twój obowiązek?
Najprostszym i najszybszym sposobem na złożenie deklaracji CEEB jest zrobienie tego online, za pośrednictwem systemu ZONE, dostępnego na oficjalnej stronie Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (ceeb.gov.pl). Aby skorzystać z tej opcji, będziesz potrzebować narzędzia do potwierdzenia swojej tożsamości. Może to być Profil Zaufany, e-dowód lub dostęp do bankowości elektronicznej, która umożliwia logowanie do usług publicznych. Po zalogowaniu się do systemu, postępuj zgodnie z instrukcjami na ekranie zazwyczaj polega to na wyborze odpowiedniego formularza, uzupełnieniu wymaganych danych i wysłaniu deklaracji jednym kliknięciem.
Jeśli nie masz możliwości lub nie chcesz składać deklaracji online, istnieje również opcja złożenia jej w formie papierowej. Wypełniony formularz deklaracji (który możesz pobrać ze strony internetowej CEEB lub otrzymać w urzędzie) należy złożyć osobiście w właściwym dla Twojej nieruchomości urzędzie gminy lub miasta. W niektórych przypadkach urzędnicy mogą poprosić o dodatkowe dokumenty, dlatego warto wcześniej upewnić się, jakie formalności są wymagane.
Niezależnie od wybranej formy, do wypełnienia formularza deklaracji CEEB potrzebne będą Ci pewne dane. Upewnij się, że masz pod ręką:
- Dane właściciela lub współwłaściciela nieruchomości (imię, nazwisko, PESEL, dane kontaktowe).
- Dokładny adres nieruchomości, której dotyczy deklaracja.
- Informacje o typie i liczbie posiadanych źródeł ciepła (np. jeden piec gazowy).
- Rodzaj paliwa, które jest wykorzystywane w danym źródle ciepła.
- Datę uruchomienia tego źródła ciepła.
Ważne terminy: Kiedy musisz złożyć deklarację CEEB?
Jeśli posiadasz indywidualne źródło ciepła w mieszkaniu i jest ono eksploatowane, musisz pamiętać o terminach. W przypadku nowo uruchomionych źródeł ciepła (czyli tych, które zostały uruchomione po 1 lipca 2021 roku), masz 14 dni na złożenie deklaracji od dnia pierwszego uruchomienia. Jest to stosunkowo krótki okres, dlatego warto zaplanować ten krok z wyprzedzeniem, aby uniknąć przegapienia terminu.
Co z "zastarymi" źródłami ciepła? Jeśli Twoje indywidualne źródło ciepła zostało uruchomione przed 1 lipca 2021 roku, termin na jego zgłoszenie do CEEB upłynął 30 czerwca 2022 roku. Niestety, jeśli nie dopełniłeś tego obowiązku w wyznaczonym czasie, Twoje zgłoszenie jest już spóźnione, co może wiązać się z konsekwencjami.
Kary za brak deklaracji CEEB i jak ich uniknąć?
Niezłożenie deklaracji CEEB w wymaganym terminie jest traktowane jako wykroczenie. Oznacza to, że możesz zostać ukarany. W przypadku kontroli, nałożony może zostać mandat karny w wysokości do 500 zł. Jeśli sprawa zostanie skierowana do sądu, grzywna może być znacznie wyższa i sięgnąć nawet 5000 zł. Uprawnionymi do nakładania kar są wójtowie, burmistrzowie lub prezydenci miast.
"Niezłożenie deklaracji CEEB w terminie stanowi wykroczenie, za które grozi mandat karny w wysokości do 500 zł. W przypadku skierowania sprawy do sądu, grzywna może wzrosnąć nawet do 5000 zł."
Na szczęście, istnieje możliwość uniknięcia kary, nawet jeśli spóźniłeś się ze złożeniem deklaracji. W polskim prawie przewidziana jest instytucja tzw. "czynnego żalu". Jeśli dobrowolnie przyznasz się do popełnienia wykroczenia i złożysz spóźnioną deklarację, informując o tym właściwy organ (wójta, burmistrza lub prezydenta miasta), możesz zostać zwolniony z kary. Kluczowe jest tutaj szczere przyznanie się do winy i złożenie deklaracji przed wszczęciem postępowania lub wykryciem nieprawidłowości przez organy kontrolne.
Przeczytaj również: Ile kosztuje wykończenie mieszkania pod klucz? Realny kosztorys 2025
CEEB w mieszkaniu: Twoja lista kontrolna
- Sprawdź, czy Twoje mieszkanie jest ogrzewane z sieci miejskiej lub wspólnej kotłowni. Jeśli tak, nie masz indywidualnego obowiązku zgłoszenia CEEB zrobi to zarządca.
- Upewnij się, czy w Twoim mieszkaniu znajduje się indywidualne źródło ciepła (np. kominek, koza, piec gazowy dwufunkcyjny) o mocy do 1 MW.
- Jeśli posiadasz indywidualne źródło ciepła, sprawdź, czy zostało ono zgłoszone do CEEB. Jeśli nie, musisz to zrobić samodzielnie.
- Dla nowych źródeł ciepła: pamiętaj o 14-dniowym terminie na zgłoszenie od daty uruchomienia. Nie zwlekaj!
- Jeśli nie zgłosiłeś indywidualnego źródła ciepła w terminie, rozważ złożenie czynnego żalu, aby uniknąć kary.
- W razie jakichkolwiek wątpliwości, nie wahaj się skontaktować z zarządcą nieruchomości (spółdzielnią/wspólnotą) lub właściwym urzędem gminy/miasta.
